Rằm Tháng Mười (Tết Hạ Nguyên): Ý Nghĩa Và 5 Điều Cần Chuẩn Bị Cho Bàn Thờ Gia Tiên

Rằm tháng Mười, còn gọi là Tết Hạ Nguyên, là một trong ba ngày rằm lớn trong năm của người Việt. Đây là dịp con cháu dâng lễ tạ ơn trời đất và tưởng nhớ tổ tiên sau một mùa màng vất vả.

Ở Huế, nhiều gia đình vẫn giữ nếp chuẩn bị bàn thờ chu đáo cho ngày này. Bài viết dưới đây của Bàn Thờ Nhất Tâm giúp quý gia đình hiểu ý nghĩa ngày lễ và biết cần chuẩn bị những gì.

Rằm tháng Mười là gì? Nguồn gốc Tết Hạ Nguyên

Theo quan niệm dân gian, một năm có ba ngày rằm lớn: Thượng Nguyên (rằm tháng Giêng), Trung Nguyên (rằm tháng Bảy) và Hạ Nguyên (rằm tháng Mười). Tết Hạ Nguyên rơi vào ngày 15 tháng 10 âm lịch hằng năm.

Ngày này còn được gọi là Tết cơm mới hay lễ mừng lúa mới. Sau vụ gặt, người dân dùng những hạt gạo đầu mùa nấu xôi, làm bánh để dâng lên tổ tiên và thần linh.

Ý nghĩa tâm linh của ngày Rằm tháng Mười

Rằm tháng Mười trước hết là ngày lễ tạ ơn. Con cháu bày tỏ lòng biết ơn trời đất đã cho mùa màng thuận lợi và ông bà tổ tiên đã che chở gia đình.

Với người theo đạo Phật, đây còn là dịp hướng tâm tu tập, làm điều lành. Quý vị có thể tìm hiểu thêm trong bài ý nghĩa ngày Rằm tháng Mười, Rằm Hạ nguyên trên trang Phật giáo.

5 điều cần chuẩn bị cho bàn thờ gia tiên dịp rằm tháng Mười

Lễ cúng không cần cầu kỳ, nhưng cần được chuẩn bị bằng tấm lòng thành. Dưới đây là 5 việc quý gia đình nên làm trước ngày rằm.

1. Bao sái, lau dọn bàn thờ

Trước ngày lễ vài hôm, gia chủ nên lau dọn bàn thờ, lư hương và đồ thờ cho sạch sẽ. Việc này nên làm nhẹ nhàng, chọn ngày lành và khấn xin phép trước khi bắt đầu.

Quý vị có thể tham khảo cách bao sái bàn thờ và rút chân nhang đúng cách để làm đúng trình tự.

2. Sắp xếp lại đồ thờ ngay ngắn

Bát hương, bài vị, di ảnh, đèn thờ và lọ hoa nên được đặt cân đối và ngay ngắn. Gia đình thờ cả Phật và gia tiên cần chú ý thứ tự trên dưới, trong ngoài.

Chi tiết xem thêm tại bài cách bố trí bàn thờ Phật và gia tiên chung.

3. Chuẩn bị mâm cúng rằm tháng Mười

Mâm cúng tùy điều kiện từng nhà, thường gồm:

• Hương, hoa tươi, nước sạch và đèn nến.
• Ngũ quả theo mùa.
• Xôi, chè hoặc bánh làm từ gạo mới.
• Mâm cỗ mặn hoặc chay, tùy nếp nhà.
• Trầu cau, rượu và trà.

4. Chọn giờ cúng và chuẩn bị văn khấn

Lễ thường cúng vào ngày 14 hoặc 15 âm lịch, tốt nhất là buổi sáng hoặc chiều tối. Quý gia đình nên xem lịch âm để chọn ngày giờ phù hợp.

Khi khấn, gia chủ đọc thành tâm, nói rõ họ tên, địa chỉ và lời cảm tạ tổ tiên. Lời khấn không cần dài, quan trọng là lòng thành.

5. Kiểm tra lại bàn thờ gia tiên

Dịp lễ cũng là lúc nên kiểm tra xem bàn thờ còn chắc chắn, bề mặt còn đẹp và chỗ đặt còn hợp lý không. Nếu bàn thờ đã xuống cấp, gia đình có thể tính tới việc thay mới trước dịp cuối năm.

Phong tục cúng rằm tháng Mười ở Huế

Người Huế vốn coi trọng lễ nghĩa trong thờ cúng. Mâm lễ thường giản dị nhưng được sắp đặt tươm tất, có chè, xôi và các món chay thanh đạm.

Nhiều gia đình còn giữ lễ cúng Thổ thần và cúng cơm mới cùng dịp này. Những lưu ý tương tự khi cúng giỗ theo phong tục Huế cũng dùng được cho ngày rằm.

Những điều nên tránh trong ngày Tết Hạ Nguyên

Để lễ cúng được trọn vẹn, gia chủ nên lưu ý:

• Không để bàn thờ bụi bẩn, hoa héo hay trái cây hư.
• Không đặt đồ vật lộn xộn, không liên quan lên bàn thờ.
• Tránh to tiếng, cãi vã trong ngày lễ.
• Không cúng quá phô trương, lãng phí.

Bàn Thờ Nhất Tâm đồng hành cùng gia đình Huế

Rằm tháng Mười là dịp nhắc mỗi người nhớ ơn nguồn cội và vun đắp nếp nhà. Một bàn thờ gia tiên sạch sẽ, trang nghiêm là cách thể hiện lòng thành đơn giản mà ý nghĩa.

Nếu cần tư vấn về bàn thờ hay phòng thờ, quý gia đình có thể liên hệ Bàn Thờ Nhất Tâm. Với tinh thần “Tâm Tín Tạo Tin Tưởng”, chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành cùng quý vị.